Llinellau Newidiol gan Justine Allison
“Tywynna’r haul drwy ffenestri llychlyd gweithdy gwledig Justine Allison yng nghanolbarth Cymru. Ond does dim yn wladaidd am y llestri porslen coeth sy’n cael eu dal yn y golau. Wedi’u hadeiladu â llaw o slabiau tenau o glai bydd yn creu ffurfiau tra-chywir – biceri, arllwyswyr a fasau awchlym wedi’u haddurno’n finimal â llinell. Weithiau llinell dywyll syml fydd hynny o gwmpas y canol er y bydd ei harwyddaddurniad yn defnyddio llinellau paralel o las, du neu wyrdd golau ar y porslen gwyn tryleu. Mae serameg Justine Allison wedi’u gwneud yn gelfydd, yn ddrudfawr i’w cyffwrdd ac yn hyfrydwch i’r llygad.”
Yr Athro Moira Vincentelli
Curadur Ymgynghorol Serameg, Prifysgol Aberystwyth
Adeiladu â llaw yw un o gonglfeini arfer serameg. Fe gaiff ei effeithio’n ddeinamig hefyd gan y dewis o glai, ei baratoad, yr amgylchiadau atmosfferig a llaw’r gwneuthurwr. Gall cymaint fynd o chwith; cracio, pothellu, gwahaniad. Y gwneuthurwr dawnus sy’n gweithio â’r ffaeleddau hyn i gynhyrchu ffurfiau sydd â bywiogrwydd a chryfder hefyd.
Bydd Justine yn barnu pwysau, teneuwch a lleithder y clai fydd wedi’i rolio er mwyn gallu ei drin yn effeithiol ac, ar yr un pryd, yn caniatáu iddo ddod o hyd i’w ffurf ei hun. Daw adeiladu â llaw â phorslen â’i heriau ychwanegol ei hun oherwydd bydd porslen yn symud ac yn crebachu’n sylweddol wrth iddo sychu a chael ei danio i dymheredd uchel o 1400°C. Pan fydd y porslen yn ei ffurf dawdd y bydd yn gwydreiddio. Dyma drawsffurfiad y corff clai trwchus yn serameg tryloyw sy’n rhannol fel gwydr. Yn awr bydd yn dal ac yn trosglwyddo golau ac yn rhoi i’r porslen lewych sy’n dod ag o’n fyw.
Mae arfer Justine wedi ymchwilio’n drwyadl yr agweddau a’r amrywiadau hyn. Bydd symlrwydd ymddangosiadol pob darn o waith yn rhoi camargraff o’r broses ddiwyd a chroniad profiad ffisegol sydd wedi rhoi bodolaeth iddo.
Drwy ei llestri cymhleth eu gwneuthuriad, bydd Justine yn ystyried y cydbwysedd rhwng ffurf a swyddogaeth. Bydd yn adlewyrchu llinellau sefydlog a symudol mewn tirweddau trefol a gwledig. Bydd yn archwilio ymylon sy’n diffinio ffurf ac eto’n cyfleu symudiad. Canlyniad dull gafaelgar Justine yw corff o waith sy’n huawdl ac yn ddyrchafol.